Apakah benar nasi kuning adalah makanan khas Kota Samarinda?
Mungkin pertanyaan itu menghias di benak sebagian orang. Dengan tegas aku menjawab: ya, nasi kuning juga merupakan makanan khas Samarinda, meskipun sebenarnya nasi kuning bukanlah makanan asli Samarinda. Nasi kuning adalah hidangan yang berasal dari Kalimantan Selatan. Suku banjar yang berasal dari Kalsel banyak yang hijrah ke Kalimantan Timur, terutama Samarinda. Warga yang pindah membawa serta adat dan kebiasaan mereka, tak ketinggalan juga kulinernya.
Kehadiran suku banjar di Kota Samarinda atau kota yang juga dikenal dengan nama Kota Tepian ini, sudah terjadi sejak berpuluh-puluh atau mungkin lebih dari seabad yang lalu. Diduga, sejak itu pulalah awal kehadiran nasi kuning di Samarinda. Nasi kuning tidak hanya menjadi konsumsi keluarga di rumah, namun nasi kuning juga dijajakan di warung-warung. Lama-kelamaan, nasi kuning kemudian menjadi bagian dari kehidupan masyarakat Samarinda sehari-hari.
Tidaklah berlebihan memang jika dikatakan nasi kuning sangat khas Samarinda, karena warga Samarinda sangat menggemari makanan yang satu ini. Di pagi hari, akan terlihat banyaknya penjual nasi kuning di pinggir-pinggir jalan kota. Aku tak tahu jumlah persisnya, namun aku yakin sangat banyak penjual nasi kuning. Di RT tempat tinggalku saja terdapat 4 warung yang menjual nasi kuning. Ditambah lagi kini ada fenomena yang mulai terjadi sejak beberapa tahun terakhir, yaitu semakin maraknya pedagang nasi kuning di malam hari. Rupanya nasi kuning kini tak hanya menjadi pilihan saat sarapan saja, namun juga menjadi pilihan untuk makan malam, atau makan tengah malam.

Gambar dari sini.
Nasi kuning Samarinda tampil cukup minimalis. Umumnya hanya berupa nasi gurih dengan warna kuning yang khas yang berasal dari pewarnaan kunyit. Kemudian ada lauk iwak haruan (ikan gabus) masak habang (bumbu merah), dan taburan serundeng serta bawang goreng. Iwak haruan memang sangat tepat diolah dengan bumbu merah. Tekstur dagingnya lebih mudah menyerap bumbu sehingga jadi lebih berasa. Pembungkus yang digunakan adalah daun pisang atau setidaknya kertas pembungkusnya dialasi daun pisang. Inilah yang merupakan tampilan nasi kuning Samarinda yang asli, ditambah lagi penjualnya adalah orang banjar asli yang biasa dipanggil “Acil” (bibi/tante).

Nasi kuning Samarinda yang dibuat dalam bentuk tumpeng mini, dilengkapi lauk iwak haruan masak habang, semur telur, serundeng dan kering tempe
Pada perjalanannya, nasi kuning Samarinda kemudian mengalami penambahan, sesuai dengan selera warga Samarinda yang beragam karena berasal dari berbagai suku dan daerah. Selain iwak haruan, ada pilihan lauk lainnya seperti ayam, daging, hati ayam, telur dan ikan laut. Kemudian ada juga tambahan bahan lain seperti kering tempe dan mi (mi kuning atau bihun). Namun nasi kuning Samarinda yang asli adalah hanya terdiri dari nasi kuning, lauk dan taburan serundeng serta bawang goreng.
Warga Samarinda cenderung melakukan sarapan setiap paginya sebelum berangkat kerja, sehingga pilihan untuk makan nasi kuning yang merupakan sumber energi adalah tepat. Karbohidrat yang dikandung nasi menjadi bekal tubuh untuk beraktifitas hingga tiba waktu makan siang. Selain itu, protein yang berguna untuk pembentukan sel-sel, juga bisa didapatkan dari lauk nasi kuning yang merupakan sumber protein.
Nah, bagi pengunjung yang datang dari luar Kota samarinda, hendaknya tak melupakan mencicipi nasi kuning khas Samarinda ini. Nasi kuning bisa dinikmati sebagai sarapan. Atau bila ingin merasakan sensasi kuliner malam kota Tepian, nasi kuning bisa menjadi salah satu pilihan. Banyak penjual nasi kuning malam hari yang bisa di temukan di sepanjang Jl. Lambung Mangkurat dan Jl. P. Antasari, Samarinda.







niqué
/ October 22, 2012pagi2 liat gambar nasi kuning jadi lapar
mana barusan dapet nasi uduk yg luembek blenyek hiks
coba itu naskun nya kirimin sini mbak hehehe
semoga berjaya di kontes ini ya mbak akin
LJ
/ October 22, 2012jadi curiga sama Nique.. dr kmrn bawaannya ngacai mulu.. wkwkkk
#eh, tapi bundo juga ngacai liat nasi kuning samarinda ini. Kin..
kakaakin
/ October 22, 2012Do’ain aja, semoga Mbak Ni ngacai terus, Bundo… #eh
Mau nawarin buatan saya, kok ya malu. Rasanya gak seenak yang dijual di warung2. Hehe…
Henny Faridah
/ October 22, 2012iya juga kaka, kalo saya memang terbiasa sarapan pagi dengan nasi kuning kadang. Kebiasaan di Kaltim kali ya, nah suami yang gak biasa, padahal suka banget nasi kuning. Makanya kalo ke Samarinda paling seneng tuh solanya bisa makan nasi kuning malam-malam…
kakaakin
/ October 22, 2012Hehe…. sebenarnya aku sih masih belum terbiasa makan nasi kuning malam2. Karena menurutku, nasi kuning itu untuk sarapan
Yudi
/ October 22, 2012wow…
Pagi2 belum sarapan, baca nasi kuning…
kakaakin
/ October 22, 2012Hehe… kalo gak sarapan, ya ntar malam aja deh
narno3
/ October 22, 2012nasi kuning kalau ditempatku jadi nasi Qonaah mbak, saya suka sekali tapi belum coba nasi kuning samarinda, kapan ya…
kakaakin
/ October 22, 2012Eh? nasi qonaah? Nasi sederhana ya, maksudnya?
Hayuk, cobain langsung di samarinda…
aryadevi
/ October 22, 2012saya suka nasi kuning….tapi kalau bisa ga usah banyak kuah…karena nasi kuning sendiri sudah gurih…..kalau terlalu banyak asesories sayur dan kuah malah kehilangan rasa nasi kuningnya………….mmmm saya pesan satu mba…. ^_-^… eit jangan lupa pake telur masak pedas dan opor daging sapi…… yaam
kakaakin
/ October 23, 2012Aku malah suka yang kuahnya banyak
Wah, jadi lauknya dobel nih
yisha
/ October 22, 2012nyam nyam nyam…………
kakaakin
/ October 22, 2012Yisha pasti doyan juga
Tebak Ini Siapa
/ October 22, 2012Oh Acil tuh Bahasa Banjar, tanteku dari Tarakan suka dipanggil ponakannya Acil…
Kayak enak mbak nasi kuningnya… hmmm…
kakaakin
/ October 22, 2012Aku juga dipanggil ‘acil’ oleh keponakan2ku, Na
Lidya
/ October 22, 2012minta sepiring kak nasinya
kakaakin
/ October 22, 2012Seandainya bisa dikirim ke bakesong
Akhmad Muhaimin Azzet
/ October 22, 2012kalau ingat nasi kuning, langsung terbayang betapa gurih rasanya, hmmm…. kadang bila makan nasi kuning, pake sedikit kuah sama krupuk pun oke….
kakaakin
/ October 22, 2012Hehe.. kalau saya gak bisa tanpa lauk, Pak. Minimal telur bulat deh…
achoey el haris
/ October 22, 2012wow kayaknya gureh deh
yummmy
kakaakin
/ October 22, 2012Iya dong… tapi tentu masih kalah gurih dibanding mi janda…
Wong Cilik
/ October 22, 2012rasanya sama nggak ya dengan nasi kuning yg dr Jawa …
kakaakin
/ October 22, 2012Hmm… entahlah ya. Seingat saya, saya baru sekali makan nasi kuning di luar Kalimantan.
Erwin
/ October 22, 2012kalo nasi kuning yang di Jawa itu apa juga berasal dari Kalimantan ya. soalnya di Jawa khususnya daerah saya setiap ada yang menikah pasti ada nasi kuning.
ayankmira
/ October 22, 2012Di bandung juga ada nasi kuning Ka, istilahnya nasi tumpeng. hampir sama juga penampilannya. Duh jadi melapar sangat, bw pagi ini postingannya makanan semua
uni
/ October 22, 2012hooo dari samarinda ya nasi kuning itu… tapi dibandung atau jakarta buanyak juga yg jual nasi kuning
Orin
/ October 22, 2012Sluruppp… jd laper ginih Kak, pdhl kmrn sarapan nasi kuning jg, teteeep kepengen lag hihihihi
monda
/ October 22, 2012nyicip nasi kuning ini di Balikpapan Kin…, enak banget…, cuma aku pilih lauk ayam, nggak tau yg khas iwak haruan masak habang…
Oyen
/ October 22, 2012he eh, kalo kesana sarapannya seringnya kek gitu…
ihiks, harusnya tgl 18 kemarin Oyen kesanah, tapi ternyata ada pembatalan agenda karena beberapa hal, jadi gak jadi kesana deh, padahal uda ditungguin bapak sama ibu (dedek firanya mangsudnyah, bukan emaknya…)..maaf ya tante, semoga lain kali ada kesempatan kesana lagi…pengen ke mesjidnya sama makan nasi kuning ituh, eh sama soto dan jagung bakar juga…
miz u
Hima Rain
/ October 22, 2012mamaku juga jual nasi kuning hehe. tiap pagi sarapan naskun enak enak. saya baru tau kalo naskun dari samarinda.. hooo pengetahuan baru
Ely Meyer
/ October 22, 2012wadewww .. tumpeng mini nasi kuningnya bikin aku lapeerrrrrr mbak, hrs bikin sendiri nih kl mau makan nasi kuning
Batavusqu
/ October 22, 2012Salam Takzim
Nasi kuning pernah ketagihan saat saya ke makassar, hampir setiap pagi nasi kuning jadi makanan Favorit saya… Tetapi nasi kuning khas Samarinda belum pernah mauuu dong
Salam Takzim Batavusqu
tunsa
/ October 22, 2012aku malah pengen yg atas tuh… jadi laper
niken
/ October 25, 2012Tumpeng nasi kuning, anak-anak suka banget tuuh…
Derry
/ March 10, 2013Kalo mau nasi kuning ikan haruan banjar di jkt ada yg enak banget tuh cari aja namanya DEPOT BANJAR di daerah rawamangun sebrang giant rawamangun..jln pegambiran, cuma bukanya dari pagi ampe sore doang tuh, rame yg makan makanya sorean dah abiss..